مبانی جامعه شناسی فرهنگ ایثار و شهادت

مبانی جامعه شناسی فرهنگ ایثار و شهادت

به نقل از سایت (WWW.NavideShahed.Com)

 چكیده :

پیوند بین جامعه شناسی كه مقوله ای وارداتی است با ایثار و شهادت كه مقوله ای اسلامی است یك دیالكتیك فكری است كه روشنفكران متعهد باید زیركانه این پیوند را برقرار كنند. ایثار و شهاد ت مفاهیمی آن جهانی است كه دارای اهدافی هر دو جهانی است. در مقابل عقلانیت ابزرای مدرن كه هدف از انسان و آفرینش او را ماده می داند عقلانیت ایثاری انسان را خلاصه در این جهان تصور نمی كند، بلكه به دنبال ایجاد جامعه ای است كه سعادت هردو جهان انسان را تامین كند با تاكید بر سعادت آن جهانی كه باقی و ماندگار است. هدف از عقلانیت یثاری ایجاد جهانی امن مبتنی بر برابری بین انسان ها، عدالت مهر و محبت، داشتن حزب اسلامی، مبارزه با شرك و كفر در هر شكل آن و در نهایت رسیدن به مدینه فاضله است. مدینه فاضله جامعه ای است مبتنی بر اصول مسلمه اسلام كه كنشگران آن همه خود را در محضر خداوند می بینند و قادر است سعادت هر دو جهانی انسان را تامین كند. امروزه رشد موج اسلامگرایی در جهان به خوبی پیداست. این مسئله با درخشش انقلاب اسلامی كه بر پایه ایثار و شهادت شكل گرفت و بعد از آن پیروزی های درخشان رزمندگان حزب الله لبنان در جنگ های مختلف بخصوص جنگ 33 روزه سال 2006 ك در قلب هژمونی كفر انجام شد باعث شد كه مقوله ایثار و شهادت بار دیگر برای امت اسلامی گشود شود.

ادامه نوشته

تجلی «ایثار» در دفاع مقدس

تجلی «ایثار» در دفاع مقدس

ضمیمه روزنامه جمهوری به نقل از سايت اينترنتی WWW.NavideShahed.com

«ایثار» از موضوعات بسایر مهم و از ارزش های بسیار والایی است كه در فرهنگ و اندیشه اسلامی جایگاهی خاص را به خود اختصاص داده و نقشی محوری و بنیادین را در حیات اجتماعی و سیاسی ایفا می نماید.

در نگاه این فرهنگ متعالی، ایثار دارای دو جلوه «جانی» و «مالی» می باشد كه هر دو در عرصه های جنگ حق و باطل و در جبهه و پشت جبهه به ظهور و عینیت در می آیند.

در قرآن كریم آیات فراوانی به ایثار و فداكاری با «جان» و «مال» در راه خدا و برای دفاع از اسلام و صیانت از استقلال سرزمین و كشور اسلامی تصریح دارند كه هم مبارزه و جهاد جانی و مالی را كه می باشد مایه خیر و نیكی می دانند و هم در كنار این دو، به اصل هجرت در راه خدا كه آن نیز نوعی ایثار و فداكاری می باشد اشاره دارند و این عمل و ارزش والا را تجارتی بزرگ با خدا و موجب دستیابی به درجات و مقام و مراتب بالا نزد پروردگار و نیل به فلاح و رستگاری معرفی می كنند.

ادامه نوشته

فرهنگ شهادت‌طلبی و نقش آن در دوران دفاع مقدس

فرهنگ شهادت‌طلبی و نقش آن در دوران دفاع مقدس
اینانلو

مقدمه:
تاثیر شگرف فرهنگ پربار شهادت در گستره جهان‌بینی اسلام ناب محمدی(ص) از جلوه‌های ممتاز برخوردار است. فرایند این تاثیر در حوزه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، نظامی و اقتصادی قابل مشاهده است.
یافته‌ها و دستاوردهای تاریخی از صدر اسلام تاكنون، بیانگر این واقعیت شگرف است كه فرهنگ شهادت‌طلبی به عنوان كارآمدترین و مؤثرترین عنصر در پیشبرد اهداف و حفظ ارزش‌ها و مقابله با دشمنان داخلی و خارجی مطرح بوده است.
فرهنگ شهادت‌طلبی یعنی باور به خدا و معاد، اعتقاد راسخ بر درستی و بر حق بودن راه اسلام ناب محمدی(ص)،‌ایستادگی در مقابل دشمن، ایثار و فداكاری جهت حفظ ارزش‌های انقلاب و اسلام ناب،‌خستگی‌ناپذیری و اعتقاد به احدی‌الحسنیین (پیروزی یا شهادت راه خدا).

ادامه نوشته

آسیب ‌شناسی شیوه‌های ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

آسیب ‌شناسی شیوه‌های ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

حسین نورانی

چكیده :

برخی كلمات و مفاهیم دارای قداستی هستند كه كم و بیش با تفاوتهایی در همه جوامع بشری مطرح هستند، همچون كلمات شهید و ایثار كلماتی كه در همه عرفها، توأم با قداست و عظمت بدان نگریسته شده است(7: ص 64) خمیره و عصاره فرهنگ ایثار و شهادت از خودگذشتگی و اخلاص و آزادمنشی هدفمند است. ترویج و اشاعه فرهنگ ایثار و شهادت كاركردهای مثبت اقتصادی و فرهنگی و... دارد. كاركردهای كه با نهادینه شدن روحیه از خود گذشتگی و در نظر گرفتن جمع، شاهد پایان تنازع بقا در عرصه زندگی اقتصادی و سیاسی خواهیم بود. در چنین بستری فرهنگ جمع گرایی جلوه گر می‌گردد و ارجعیت منافع ملی بر منافع فردی، قومی و... به رسمیت می‌رسد، ترویج نامناسب و عدم دقت در شیوه‌های درست، و ترویج این فرهنگ و نادیده گرفتن عناصر ارتباطی مؤثر در یك ترویج مناسب، همچون همخوانی فرستنده و مخاطب و پیام و كانال ارتباطی و نیز عدم رفع پارازیت‌های(خشه‌ها) ارتباطی، آسیب‌های جدی به عمل ترویج و اشاعه فرهنگ ایثار و شهادت می‌زند. با تبیین انگیزه‌های شهدا همگام با هم پایی نظر و عمل مروجین می‌توان از آسیب‌هایی كه به اصل و جوهر فرهنگ ایثار و شهادت، به واسطه ترویج نامناسب وارد می‌شود، حلوگیری نمود. در آسیب‌شناسی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت باید بر روی عناصر ارتباطی، خشه‌های ارتباطی، انواع ارتباط انسانی و تأثیرات فرهنگ، اقتصاد و سیاست تمركز داشت و عملكرد و كارایی هر یك از عوامل را مد نظر داشت.

ادامه نوشته

تبیین عنصرهای فرهنگ ایثار و شهادت

تبیین عنصرهای فرهنگ ایثار و شهادت

محمد علی آقامیرزایی

درفرهنگ عمومی بشریت در میان انسانها، همیشه افراد سلحشور و فداكار كه خود رابرای نجات دیگران به خطر می انداختند، مورد تكریم و احترام بوده و در مورد آنها اشعار، سخنان نفر و نوشته های بسیاری به نشانه قدر شناسی بای مانده است، حتی كسانی كه خود شهامت از خودگذشتگی ندارند و در برابر عظمت انسانهای از جان گذته سر به احترام فرد آورده، كرنش می كنند و زبان به مدح و ستایش آنان می گشایند.

در فرهنگ دینی نیز ایثار و شهادت علاوه بر ارزش معنوی و روحانی بسیار بالا نیكنامی و نزدیك شدن به خداوند را در پی دارد و حتی در قرآن براین عمل تاكید سیاری شده و به صراحت از شهدا به عنوان زندگانی كه د پیشگاه حق روزی می خورند نام برده شده است.

اما تبیین عناصر فرهنگ ایثار و شهادت نیاز به ارائه یك پیش زمینه مفصل و تحلیل اساسی در دوره های مختلف دارد كه در حوصله این نوشته نمی گنجد و كماكان در حد بضاعتمان با ایجاد بسیار به شكل فشرده عنصرهای اساسی این فرهنگ جاودان و گران سنگ را بررسی می كنیم.

ادامه نوشته

انتقال فرهنگ ایثار و شهادت در قالب کاروانهای راهیان نور

انتقال فرهنگ ایثار و شهادت در قالب کاروانهای راهیان نور

کبری بهروز

 اسفند که می شود حال و هوایی  مثل یک حس مرموز و ناآرام تو را به خود مشغول می کند. حسی که تو را به کنکاش در خود می خواند، در خود می نگری تا بینی جگر شیر داری که سفر عشق روی یا...

 به نظرم خیلی حس و حال می خواهد که با یک اتوبوس قراضه و با گروهی که خیلی هایشان را نمی شناسی و بدور از هر آرامش و آسایشی  روزهای تعطیل دوست داشتنی نوروز را فرسنگها دورتر از خانه، شاید در یک چادر، شاید در یک پادگان، حسینیه، مسجد و حتی در اتوبوس بگذرانی....

لحظه سال تحویل را به جای اینکه در کنار خانواده ات بگذرانی و دور هفت سین بزرگ و مفصل خانه اتان باشی، هفت سین کوچکی از سیم و سیب و سربند و سیم چین و سرنیزه بچینی و به تنگ ماهی قرمز كوچكت خیره شوی و منتظر تیك تاك ساعت باشی...

فکر می کنم خیلی حس و حال می خواهد كه گشت و گذار نوروزت را به جای رفتن و دویدن در سبزی درختان شمال، و هراز، كنار دریا، و دید و بازدید از خانواده و اقوام و تمام آنهایی که تمام سال را به خیال این یکبار دیدنشان در این روزها سر کرده ای، بگذاری و بروی آنجا و  قدم بزنی در سرزمین خورشید، در میان سجده گاه ستارگان زمینی، رفت و آمد فرشتگان آسمانی، و خلاصه دید و باز دیدی داشته باشی از جنسی دیگر...

آری سفر به دو كوهه، فكّه، دهلران، اندیمشك، شوش، اهواز،  چزابه، دهلاویه، خرمشهر، آبادان، اروندكنار و... را می گویم...

ادامه نوشته

ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

به نقل از سايت اينترنتی "فرهنگ ايثار" (www.FarhangeIsar.com)

 

ترویج فرهنگ ایثار و شهادت وظیفه ملی و فراسازمانی است

"ملتی كه با فرهنگ شهادت طلبی آراسته شود شكست ناپذیر است" امام خمینی (ره)

تاثیر عظیم فرهنگ غنی ایثار و شهادت در گستره جهان بینی اسلام ناب محمدی(ص) از جلوه های فراموش ناشدنی این آخرین دین الهی است. فرایند این تاثیر را می توان از صدر اسلام تاكنون به شكل كاملا واضح و روشن در تمام زوایای اجتماعی اقتصاید امت های اسلامی در هر گوشه جهان دید. این همان فرهنگ سبب شد تا از همان صدر اسلام و با وجود مسلمانان اندك ولی با ایمان و برخوردار از فرهنگ شهادت طلبی به سرعت در تمام جهان عرب گسترش یابد و سیر صعودی روزافزون یابد. پیامبر (ص) هنگام هجرت به مدینه از حضرت علی (ع) درخواست كرد تا به جای او در بسترش بخوابد تا مشتركین نتوانند مانع هجرت او شوند. ایمان علی (ع) به پیامبر اسلام و تاسی وی از فرهنگ شهادت طلبی باعث این نثار بزرگ شد , چرا كه احتمال شهادت او به جای حضرت رسول تقریبا صد در صد بود و او با علم به اینكه به جای پیامبر كشته خواهد شد با برخورداری از این فرهنگ شهادت را با اختیار پذیرفت اكرم (ص) انجام پذیرد.

ادامه نوشته

راهکارهای حفظ فرهنگ دفاع مقدّس

راهکارهای حفظ فرهنگ دفاع مقدّس

نگارنده: فاطمه پاک نهاد

هشت سال دفاع مقدس، تاریخی است غرورآفرین و جاویدان برای ملت انقلابی ایران، تاریخی كه لحظه لحظه آن را عاشقانه سوختند، عارفانه پرداختند، سرشار از حماسه كردند و با خون بر لوح زمان نگاشتند. دفاع در قانون طبیعت یكی از اصول استوار بقاء و حفظ شرافت انسان‌هاست. در میان تمام دفاعیاتی كه توسط انسان در برابر هجمه‌های گوناگون صورت می‌گیرد، مقدس‌ترین و با ارزش‌ترین آنها دفاع از عقیده است و بدون شك دوران هشت دفاع مقدس یکی از آنهاست. تنها اندكی تدبر كافی است تا به تفاوت های آشكار میان این دفاع با سایر مقاومت های مردمی در سراسر دنیا پی برد. به تعبیری در مقاومت دلیرانه و بی نظیر مردم ایران در برابر تجاوزات رژیم بعثی عراق، نه تنها انگیزه های انسانی و میهنی بلكه انگیزه های الهی كه برگرفته از احكام مستدل و خدشه ناپذیر دین اسلام مبنی بر سفارش اكید به دفاع از دین، ناموس و تمامیت ارضی بود، نقش اساسی و مهمی را ایفا كرد و درست به همین دلیل است كه دفاع دلیرانه مردم ایران، حاوی نكات بسیار عمیق تر و ارزشمندتری از دفاع سایر مردم دنیا است كه آن را لایق عنوان «دفاع مقدس» می كند.

ادامه نوشته

دفاع مقدس و فرهنگ ایثار و شهادت

دفاع مقدس و فرهنگ ایثار و شهادت

نویسنده: حمدعلی برزنونی - عضو هیأت علمی دانشگاه امام حسین (ع)

سخن گفتن در باب «دفاع مقدس و فرهنگ ایثار و شهادت» آسان نیست و از سوی دیگر نمی توان نیز از آن گذشت و به سكوت گذراند. وقتی از دفاع مقدس و ایثار و شهادت طلبی و ارزش های بروز یافته در آن دوران پرافتخار سخن به میان می آید، زبان از گفتن و قلم از نوشتن اش بازمی ماند.

باری نمی توان به سكوت گذراند و این مقوله مهم و انسانی را فرو گذاشت، لیكن دراین عرصه به قدر تشنگی باید وارد شد و آب طلبید. زیرا:

آب دریا را اگر نتوان كشید‎/ هم به قدر تشنگی باید چشید.

اما چه می توان كرد؟ فرو رفتن در دریا و غوطه ور شدن دراین اقیانوس بیكران، غرق شدنی را به دنبال دارد. اگر آب هم بچشی، تشنه تر شدن را به ارمغان خواهد آورد. بگذریم.

آنچه در پی خواهید خواند بخش كوتاهی است از نوشتار بلند آقای محمدعلی برزنونی با عنوان «دفاع مقدس و فرهنگ ایثار و شهادت». با این توضیح كه چاپ همه مباحث تخصصی مطرح شده دراین مقاله از حوصله خوانندگان روزنامه خارج بود.

ادامه نوشته

نگاهی اجمالی به فرهنگ ایثار و مقاومت در قرآن

نگاهی اجمالی به فرهنگ ایثار و مقاومت در قرآن

نویسنده: محمد ملك زاده 

 ایثار و مقاومت از اصول اولیه ای است كه انبیای الهی بدون بهره مندی از آن هرگز موفق به انجام رسالت خویش نمی شدند. پیامبران با ایستادگی و مقاومت در برابر سنت های غلط و مناسبات نادرست اجتماعی و بذل ایثار و از خودگذشتگی در این راه به اصلاح جامعه پرداخته و بدون به دل راه دادن هرگونه ترس و واهمه ای از سختی ها و مشكلات فراروی، رسالت های سنگین الهی خود را به انجام رسانیدند تا آنجا كه خداوند درباره ایشان می فرماید:

 «الذین یبلغون رسالات الله و یخشونه و لایخشون احدا الا الله و كفی بالله حسیبا؛ (1)

 (پیامبران) كسانی بودند كه تبلیغ رسالت های الهی می كردند و (تنها) از او می ترسیدند و از هیچ كس جز خدا واهمه نداشتند و همین بس كه خداوند حسابگر (و پاداش دهنده اعمال آنها) است.»

 در این مقاله نویسنده كوشیده است. سطوری را به كنكاش پیرامون موضوع ایثار و مقاومت در قرآن اختصاص دهد.

ادامه نوشته

جنگ و فرهنگ ایثار و شهادت

جنگ و فرهنگ ایثار و شهادت (با رویكردی جامعه شناختی به دوران دفاع مقدس)

به نقل از سايت اينترنتی "فرهنگ ايثار" (www.FarhangeIsar.com)

 مقدمه:

جنگ بی تردید شگفت انگیزترین پدیده ی اجتماعی است. اگر جامعه شناسی آن ونه اينكه دوركیم گفته است: «بیان تاریخ به صورتی دیگر باشد»، می توان گفت كه جنگ آفریننده ی تاریخ است. در واقع تاریخ صرفاً با شرح كشمكش های مسلحانه آغاز شده است و بعید است كه این پدیده زمانی كاملاً از بین برود زیرا جنگ ها به هر حال مشخص ترین مبادی تاریخ و در عین حال، مرز هایی هستند كه مراحل مهم حوادث را از یكدیگر ممتایز می كنند (آزاد بخت، 1382: 11-12).

ادامه نوشته

عوامل مؤثر بر پدیدآیی و گسترش فرهنگ ایثار و شهادت

عوامل مؤثر بر پدیدآیی و گسترش فرهنگ ایثار و شهادت
ارسالی از دفتر مطالعات و تحقيقات بنياد شهيد و امور ايثارگران استان فارس به نقل از سايت اينترنتی "فرهنگ ايثار" (www.FarhangeIsar.com)

چکیده:

دست یافتن به فرهنگ پر ارزش ایثار و شهادت و گسترش دادن آن در همه­­ی سطوح اجتماع به هماهنگی تمام مجموعه­های تأثیرگذار و استفاده­ی بهینه از همه­ی امکانات و ابزارهای فرهنگ ساز جامعه نیاز دارد. خانواده­ها به عنوان اولین و مهمترین پایگاه شکل­گیری و رشد شخصیت و فرهنگ افراد، جدی­ترین وظایف و مسؤولیت­ها را در این عرصه برعهده دارد. وسایل ارتباط جمعی همچون صدا و سیما، روزنامه­ها و... دومین دسته از عوامل تأثیرگذار فرهنگی هستند که می­توانند هماهنگ و همراه با خانه و مدرسه و دانشگاه، نرم­افزار لازم را برای ساختن و گستردن فرهنگ ایثار و شهادت در تمام لایه­های اجتماع مهیا نمایند.

مراکز آموزشی، از کودکستان گرفته تا دانشگاه سومین مجموعه­ای هستند که می توانند با تهیه منابع علمی مناسب و رفتارهای صادقانه و محبت­آمیز و منطقی و فضاسازی هدفمند محیط آموزشگاهها، فرهنگ ساخته شده توسط خانواده­ها را در دل و جان دانشجویان نهادینه ساخته و آنان را آماده­ی ایثار و فداکاری در راه حق نمایند.

ادامه نوشته

مبانی و شاخص های فرهنگ ایثار و شهادت

مبانی و شاخص های فرهنگ ایثار و شهادت (مفهوم شناسی و تعاریف)
ارسالی از دفتر مطالعات و تحقيقات بنياد شهيد و امور ايثارگران استان فارس به نقل از سايت اينترنتی "فرهنگ ايثار" (www.FarhangeIsar.com)

چكیده

وقتی صحبت از مقوله فرهنگ ایثار و شهادت می شود، سوالات متعددی در اذهان متبادر می شود. معمولا این سوالات از عدم شناخت صحیح و همه جانبه نسبت به موضوع ایثار و شهادت ناشی می شود. اگر با تحلیل عمیق به این موضوع نگاه كنیم، به تمام شبهات و سوالات نهفته در اذهان پاسخ داده می شود و این چیزی است كه دراین مقاله مختصر در صدد آنیم. مقدمتاً باید گفت عنصر مبارزه با ظلم و تجاوز در تمام جوامع و فرهنگ‌ها امری مقدس و ضروری است و یكی از عناصر مهم درحفظ حیات حقیقی بشریت است كه انسان در طول تاریخ به آن محتاج بوده، لیكن در برهه هایی از زمان و به دلایل شرایطی خاص، این فرهنگ ظهور، بروز و تجلی بیشتری داشته است. هر زمان كه ظالم یا متجاوزی قدعلم كرده است، مردانی غیور با اراده ای پولادین و با فداكاری و از خود گذشتگی درمقابلشان ایستاده و با ظلم و تجاوز مبارزه كرده اند، حال یا در راه هدف والای خود كشته شده اند و یا به فتح و پیروزی رسیده و ظلم و متجاوز را سر جای خود نشانده اند. مصادیق حقیقی چنین مبارزاتی در تاریخ ملل مختلف با هر كیش و آئینی فراوان یافت می شود كه بعضی از نمونه های آن حتی در قصه ها، داستان ها و اشعار سینه به سینه نقل شده است. اما در دین مبین اسلام و بویژه در مكتب تشیع بدلیل ویژگی های خاص در آن و تأكید بر حفظ حیات معنوی و عزت مسلمین در خصوص مبارزه با ظلم، تجاوز و فساد و.... سفارشات و تأكیدات مهمی شده است، لذا در این مقاله مبانی و شاخص های فرهنگ ایثار و شهادت بررسی می شود.

ادامه نوشته

چیستی فرهنگ ایثار و شهادت

چیستی فرهنگ ایثار و شهادت

محمد علی شامانی- سید امیر رون

«ما راه بازگشت نداریم، محاصره شده ایم. اگر نمی توانید به کمکمان بیائید، به بچه ها بگوئید ما را حلال کنند!، اگر کاری ندارید، خداحافظ!» این ها آخرین کلماتی بود که از پشت بی سیم، از زبان فرمانده شهید شنیده شد.

 آنجا هنگامه ای به پا بود که تاریخ فقط یک بار آن را دیده بود!

 سرزمین شور و شعور، سرزمین نیاز و نماز؛ اشک هزار هزار شمع، بال های سوخته هزار هزار پروانه و یک آسمان لاله پرپر. آنجا زمین بوی بهشت می داد. آنجا خدا بود و کوچه های «اخلاص»! نامهربانی سال ها بود که رخت بر بسته بود، دل ها مهربان مهربان. آنجا هر روزش عید بود- که در آنجا خدا هرگز معصیت نشد. آنجا منیت ها لجن مال شده بود، شهوت از بی رونقی دق کرده بود، عصیان اسیر سرپنجه های «تسبیح» گشته بود. آنجا همه اهل «دعا» بودند، همه اهل «تکبیر» همه اهل «مسجد». آنجا هیچ ستاره ای غروب نکرد. آنجا همیشه خورشیدها بر نیزه ها و زیر تانک ها قرآن می خوانند. آنجا قلب زندگی در چاه های «درد» می تپید، و اشک تنها مرهم دیدگان! آنجا هیچ فاصله ای نبود، همه یک رنگ، همه یک جامه، خاکی خاکی!

در آنجا گناه، غریبه ای بود که هیچ گاه پایش به دروازه آن شهر نرسیده بود، گناه دیو سیاه افسانه هایشان بود. آنجا، جای ماندن نبود، خیمه ها همه موقتی بودند. آنجا مردان همه سرود «رضا» می خوانند و تکبیر هلهله می کردند. آنجا سرزمین افسانه ها، اسطوره ها، سرزمین ایثار، سرزمین شاهدان شهید، سرزمین خدا بود. و اینجا...؟

امروز ما در جامعه ای در حال گذار زندگی می کنیم، در نتیجه، بسیاری از ساختارهای موجود در حال تغییرات نسبتاً محسوس است. ساختارهایی از قبیل معیشت، اهداف روابط کاری و نوع مشاغل، ارز ش ها و فرهنگ، محتویات آموزش در اشکال رسمی و غیررسمی و... در حال تحول است.

 تحولات مذکور بالا، ناشی از عوامل متعددی است که بخشی از آنها درونی و بخشی از آن نیز بیرونی است. یکی از عمده ترین عوامل تحولات فرهنگی، گسترش ارتباطات و تبادل اطلاعات و همچنین وسایل ارتباط جمعی است و از محصولات آن، فاصله نسل ها است که طبق آن نوجوانان و جوانان، با ارزش ها و هنجارهای سنتی بیگانه شده و از آن فاصله می گیرند (بحران هویت).

ادامه نوشته